Albert Einstein zou samengestelde rente ooit het achtste wereldwonder hebben genoemd. Of dat citaat authentiek is, is discutabel — maar het principe erachter is dat zeker niet.
Definitie
Samengestelde rente is rente die je niet alleen over je oorspronkelijke inleg ontvangt, maar ook over eerder ontvangen rente of rendement. Je "verdient rente over rente".
Enkelvoudige versus samengestelde rente
Bij enkelvoudige rente ontvang je steeds een vast bedrag over je oorspronkelijke inleg. Bij samengestelde rente groeit dat bedrag mee, omdat eerdere opbrengsten worden herbelegd en zelf weer rendement opleveren.
Voorbeeld
Stel je zet €1.000 in tegen 5% rendement per jaar, en je laat de opbrengst staan.
| Jaar | Startwaarde | Rendement (5%) | Eindwaarde | | --- | --- | --- | --- | | 1 | €1.000 | €50 | €1.050 | | 2 | €1.050 | €52,50 | €1.102,50 | | 3 | €1.102,50 | €55,13 | €1.157,63 | | 10 | — | — | ≈ €1.628,89 |
Het verschil met enkelvoudige rente (waarbij je steeds €50 per jaar zou bijschrijven, dus €1.500 na 10 jaar) lijkt na een paar jaar klein, maar wordt met de tijd steeds groter.
Waarom tijd zo'n grote rol speelt
Kort uitgelegd
Hoe langer je vermogen de tijd krijgt om te groeien, hoe groter het effect van samengestelde rente wordt. Vroeg beginnen weegt vaak zwaarder dan een hoger bedrag inleggen op latere leeftijd.
Dit is precies waarom financiële planning vaak benadrukt om op jonge leeftijd te beginnen met vermogensopbouw, ook met kleine bedragen: de tijd die het rendement krijgt om samengesteld te groeien, is minstens zo belangrijk als het ingelegde bedrag zelf.
Let op
Dit voorbeeld gaat uit van een vast rendement ter illustratie. In werkelijkheid schommelt rendement op sparen en beleggen van jaar tot jaar, en is een positief rendement niet gegarandeerd.
Samengestelde rente werkt twee kanten op
Hetzelfde principe geldt voor schulden met rente-op-rente, zoals sommige vormen van doorlopend krediet: een niet-afgeloste schuld kan door samengestelde rente sneller groeien dan verwacht.
Praktische tip
Wil je het effect van samengestelde rente voor je eigen situatie inschatten? Reken met realistische, behoudende rendementsaannames in plaats van optimistische scenario's, en houd rekening met kosten en belasting (zoals box 3) die het netto resultaat verlagen.
Samengevat
Samengestelde rente betekent dat rendement wordt herbelegd en zelf weer rendement oplevert. Het effect is in de eerste jaren beperkt, maar wordt over een langere periode steeds groter — waardoor tijd een van de belangrijkste factoren is in vermogensopbouw.
